تقیدات مذهبی شاه عباس اول و اثر آن در اقدامات سیاسی او - کوثری دمیرچی موسی; رفیعی امیرتیمور; قریشی کرین سیدحسن (معرفت و بصیرت اسلامی, 2024)
سیاست مذهبی شاه عباس اول دست کم از دو جنبه قابل بحث و بررسی است. نخست باورها و تقیدات مذهبی وی و درجه التزام او به مبانی شرعی و مذهبی،‌‌‌ که طبعا در جهت گیری‌های سیاسی وی نیز موثر بوده،‌‌‌ دوم به لحاظ برخوردی که شاه عباس اول در مقابل پیروان مذاهب مختلف اسلامی از خود نشان داده است. در این مقاله کوشش برآن است تا تقیدات مذهبی شاه عباس اول مورد بحث و بررسی قرار گیرد. برخی نویسندگان کوشیده‌اند تا شاه عباس اول را به عنوان یک پادشاه بسیار مذهبی ومقید به مبانی دینی معرفی نمایند،‌‌‌ اما برخی دیگر او را پادشاهی خودکامه و بی‌قید و بند به امور دینی و مذهبی انگاشته‌اند. پر‌واضح است که اکثرمنابع تاریخی عصر صفوی از التزام و تقید شاه عباس اول به دین اسلام و مذهب شیعه اثنی عشری و التزام وی به اجرای احکام شرع،‌‌‌ از جمله برپای داشتن نمازهای واجب یومیه و روزه و برپایی مجالس روضه و عزاداری به وفور یاد کرده‌اند. شاه عباس اول همواره چنین وانمود‌ می‌کرد که به شریعت اسلام و مذهب شیعه جعفری مقید است،‌‌‌ و چون خود را سید و شیعه معتقدی می‌دانست،‌‌‌ در تعظیم اهل بیت علیهم السلام و جدّ خود شیخ صفی،‌‌‌ که نسب او را به امام علی(ع)‌ می‌رساندند،‌‌‌ تظاهر می‌کرد. دستاوردهای دینی و خدمات مذهبی او را می‌توان در چارچوب همین التزام و علائق مذهبی دانست و‌ نمی‌توان گفت که علائق مذهبی شخص شاه عباس اول واقعی نبوده باشد.