بررسی تطبیقی ارزشهای اخلاقی (صبر، رضا، توکل، تسلیم و محبت) از دیدگاه عرفانی دیدگاه خواجه عبدالله انصاری و مقایسه آن با امام خمینی (ره) - خدابخشی لیلا; بختیار مریم; مقامی عبدالمجید (معرفت و بصیرت اسلامی)
این پژوهش به بررسی تطبیقی پنج ارزش و مقام عرفانی صبر، رضا، توکل، تسلیم و محبت—از منظر دو متفکر برجسته اسلامی، خواجه عبدالله انصاری و امام خمینی (ره) می‌پردازد. این مقامات، به‌عنوان هسته‌های اصلی سلوک عرفانی، نقشی بنیادین در شکل‌دهی به رفتار اخلاقی، آرامش روانی و عبودیت سالک دارند. مطالعه حاضر با بهره‌گیری از تحلیل متون کلاسیک عرفانی، آثار فلسفی-عرفانی امام خمینی و منابع تفسیری قرآن و احادیث، تلاش می‌کند ابعاد نظری، سلوکی و عملی این مقامات را بازنمایی کند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که هر یک از این بزرگان، با وجود تفاوت در سبک بیانی و رویکرد معرفتی، مقامات مذکور را به‌عنوان مسیرهایی برای گذار از خودمحوری به فنا در مشیت الهی تبیین می‌کنند: خواجه عبدالله انصاری بر جنبه ذوقی، حالات قلبی و تجربۀ لحظه‌ای عرفانی تأکید دارد، در حالی که امام خمینی (ره) مقامات را در چارچوب معرفت توحیدی، وحدت افعالی و شهود وجودی تحلیل می‌کند. مقایسه تطبیقی این دیدگاه‌ها نشان می‌دهد که مقامات پنج‌گانه، ساختاری نظام‌مند و یکپارچه از تحول روحی و اخلاقی را تشکیل می‌دهند و سالک را از مرحله تربیت نفس و تهذیب اخلاقی به مرحله فنا و قرب الهی می‌رسانند. این مطالعه با ارائه تحلیلی تلفیقی، می‌تواند به درک عمیق‌تر ابعاد نظری و عملی عرفان اسلامی کمک کرده و مبنایی برای پژوهش‌های آتی در حوزه اخلاق و سلوک عرفانی فراهم سازد.