ارائه الگوی اسلامی حُسن خُلق و تبیین دلالتهای تربیتی آن با تأکید بر آیات قرآن
DOI::
https://doi.org/10.61838/iki.284کلمات کلیدی:
الگو, حسن خلق مطلوب, الگوی قرآنی, دلالتهای تربیتیچکیده
این پژوهش با هدف ارائه الگوی اسلامی حسن خلق و تبیین دلالتهای تربیتی آن انجام گردید. پژوهش حاضر با بهکارگیری روشهای تحلیل مفهومی، نظریهپردازی دادهبنیاد و تحلیل استنتاجی به بررسی موضوع پرداخت. یافتهها (بر اساس آیات قرآن کریم): عوامل علی حسن خلق شامل: رحمت الهی، معیار کمال، فضیلت اخلاقی برتر، تعلیم و تزکیه، و عدالت.شرایط زمینهسازشامل: خوشاخلاقی، پرهیز از مجادله، عدالتورزی، بخشش و محبت. عوامل واسطهای و مداخلهگرشامل: حسن برخورد، صبر و شکیبایی، احسان، ایثار و اکرام. راهبردهای تحقق حسن خلق شامل: سخاوت، رفتار نیکو، اجتناب از جدال، کنترل خشم، خوشرویی، فضیلتگرایی، تعلیم و تزکیه، اکرام و ایثار، عدالت، بخشش و مهرورزی. پیامدهای حسن خلق نیز عبارتند از: دستیابی به کمال، تبدیل دشمنی به دوستی، و جلب رحمت الهی. الگوی مفهومی آموزش حسن خلق با استفاده از روش تحلیل استنتاجی شامل1- اصول تربیتی شامل: رحمت خداوند، مودت الهی، عدل الهی، سمیع و بصیر بودن خدا، ایمان و عمل صالح، کمالجویی، کرامت انسانی و اعتقاد به معاد. 2-روشهای تربیتی شامل: شیوههای مؤثر در پرورش حسن خلق در انسانها استخراج و تشریح شد. نتیجهگیری: این پژوهش با ارائه الگوی نظاممند اسلامی برای تربیت اخلاقی، نقش کلیدی حسن خلق را در تحقق کمال فردی و اجتماعی بر اساس آموزههای قرآنی نشان میدهد.
دانلودها
مراجع
A'Rafi, A. (2008). Fiqh-e Tarbiyati (Educational Jurisprudence) (Vol. 1). Hawzah and University Research Institute.
Bagheri, K. (2008). Negah-e Dobareh be Tarbiyat-e Eslami (A Second Look at Islamic Education) (Vol. 1 & 2). Madreseh.
Bahrani, S. H. (1995). Al-Burhan fi Tafsir al-Quran (Vol. 1). Be'that Foundation.
Beheshti, M. (2002). Akhlaq va Tarbiyat-e Akhlaghi (Ethics and Moral Education). Ma'aref(10).
Deylami, S. H. (1991). Irshad al-Qulub ila al-Sawab (Vol. 1). Sharif Razi.
Fakhr al-Din al-Razi, A. A. M. i. U. (1999). Tafsir Mafatih al-Ghayb (Vol. 30). Dar Ihya' al-Turath al-'Arabi.
Feyz Kashani, M. (2004). Al-Mahajjat al-Bayda fi Tahdhib al-Ihya'. Jame'eh-ye Modarresin-e Qom.
Hosseini, S. J. f. S. (2006). Asalib al-Ma'ani fi al-Quran. Bustan-e Ketab.
Hurr Amili, M. i. H. (2003). Wasa'il al-Shi'ah. Al al-Bayt Institute.
Ibn Manzur, M. i. M. (1993). Lisan al-Arab (Vol. 10). Dar Sadir.
Javadi Amoli, A. (1993). Shari'at dar Ayineh-ye Ma'refat (Sharia in the Mirror of Gnosis). Raj'a Cultural Publishing Center.
Kulayni, M. i. Y. q. i. I. (1986). Al-Kafi (Vol. 8). Dar al-Kutub al-Islamiya.
Majlisi, M. B. (2025). Bihar al-Anwar. Dar al-Kutub al-Islamiya Publications.
Makarim Shirazi, N. (1998). Akhlaq dar Quran (Ethics in the Quran) (Vol. 3). Madrasat al-Imam Ali ibn Abi Talib (a.s.).
Mazandarani, M. S. (2003). Sharh al-Kafi (Vol. 8). Al-Maktabat al-Islamiya.
Mesbah Yazdi, M. T. (2022). Jame'eh va Tarikh az Negah-e Quran (Society and History from the Perspective of the Quran). Imam Khomeini Educational and Research Institute Publications.
Naraqi, M. (2015). Tarjomeh-ye Matn-e Kamel-e Jame' al-Sa'adat (Translation of the Complete Text of Jame' al-Sa'adat) (Vol. 1). Ghaem Al-e Ali.
Naraqi, M. M. M. (1998). Elm-e Akhlaq-e Eslami (Islamic Ethics, Translation of Jame' al-Sa'adat) (Vol. 1). Hekmat Publications.
Raghib Isfahani, M. i. H. (1983). Al-Mufradat fi Alfaz al-Quran al-Karim.
Shokouhi, G. (1988). Ta'lim va Tarbiyat va Marahil-e An (Education and its Stages). Astan Quds Razavi.
Tabarsi Farahani, F. i. H. (2003). Makarim al-Akhlaq.
Tabataba'i, S. M. H. (1995). Tafsir al-Mizan. Jame'eh-ye Hawzeh-ye Elmiyeh-ye Qom.
Warram ibn Abi Firras, M. u. i. I. (1989). Majmu'at Warram (Vol. 1). Maktabat Faqih.
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Masoumeh Kasaei, Seyed Jalal Hashemi, Nasrin Ghanbari (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
