حصر زکات به عناوین تسعه از دیدگاه ائمه معصومین (علیهم‌السلام) با تکیه بر اقوال فقهای امامیه

نویسندگان

  • سید محمد حسینی گروه الهیات ومعارف اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-0614-4254
  • حمید کاویانی فرد گروه الهیات ومعارف اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران https://orcid.org/0000-0001-7581-1084
  • سید محمد شفیعی دارابی گروه الهیات ومعارف اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0008-0675-722X

DOI:

https://doi.org/10.61838/iki.165

کلمات کلیدی:

قرآن, روایات, زکات, عناوین تسعه, فقهای امامیه

چکیده

بحث زکات از مهم­ترین مباحث در فقه اقتصادی اسلام می­باشد. در احادیث منقول از پیامبر اکرم و ائمه اطهار (علیهم­السلام) برخی موارد وجود دارد که ظاهراً اشاره به حصر موارد زکات در اقلام تسعة معروف؛ یعنی نقدین، انعام ثلاثه و غلات اربع دارد. در عین حال، بسیاری از ادله و روایات دلالت بر تعمیم موارد مشمول زکات و فراتر رفتن آن از اقلام نُه گانه می­کند و لذا، میان علمای شیعه در این مسأله، اختلاف نظر قابل ملاحظه­ای به وجود آمده است. در یک دیدگاه، فقها قائل به انحصار موارد زکات در همان نه مورد زمان پیامبر (صلی الله علیه و آله) می­باشند و دیدگاه دیگر، قائل به عدم انحصار موارد زکات در نُه مورد می‌باشند. طرفداران این دیدگاه اعتقاد دارند که موارد زکات امروزه می­تواند تغییر کند؛ چنانچه در زمان امامان (علیهم­السلام) نیز دامنه موارد زکات به بیش از نُه مورد زمان پیامبر (صلی الله علیه و آله) افزایش یافت. با بررسی روایات و اقوال فقهای شیعه در جستار پیشِ­رو، رأی به عدم انحصار موارد زکات در نُه مورد با اتکا بر نظریه اختیار حاکم در تعیین موارد زکات به صورت مطلق، اثبات و با استناد به آیات و روایات، بسط زکات به بیش از نُه مورد با اجازه ولی جامعه ثابت شده است.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Al-Jaziri, A. (1998). Fiqh ala al-Madhahib al-Arba’a. Dar Ihya al-Turath al-Arabi.

Bahrani, S. Y. Al-Hada'iq al-Nadhira fi Ahkam al-Itra al-Tahira. Islamic Publishing Institute of the Society of Seminary Teachers.

Feyz Kashani, M. i. S. M., & Qaramaleki, A. (1986). Al-Wafi Principles and Techniques of Research. Imam Amir al-Mu’minin Ali (AS) Library Management Center of the Seminary.

Hashemi Shahroudi, M. (2011). Kitab al-Zakat. Islamic Jurisprudence Encyclopedia Institute.

Hilli, H. i. Y. (1992). Mukhtalif al-Shi’a fi Ahkam al-Shari’a. Islamic Publications Office of the Society of Seminary Teachers.

Hur Amili, M. i. H. (1983). Wasa’il al-Shi’a (Vol. 1). Al al-Bayt Institute for Reviving Heritage.

Ibn Babawayh, M. i. A. (1994). Al-Muqni’. Imam Hadi (AS) Institute.

Ibn Faris, A. Mu'jam Maqayis al-Lughah. Maktab al-I'lam.

Ibn Zuhra al-Halabi, S. H. i. A. Ghaniyat al-Nuzou' ila Ilmay al-Usoul wal-Furou'. Imam Sadiq (AS) Institute.

Jafari Tabrizi, M. T. (1998). Fiqh Essays. Institute for Compilation and Publication of Allameh Jafari's Works.

Jassas, A. i. A. (1984). Ahkam al-Quran. Dar Ihya al-Turath al-Arabi.

Kulayni, M. i. Y. q. (1990). Al-Kafi. Islamic Bookstore.

Morvarid, A. A. (1990). Silsilat al-Yanabi’ al-Fiqhiyya. Al-Dar al-Islamiyya.

Mufid, A. A. M. i. N. m. a. H. (1990). Al-Muqni’a. Society of Seminary Teachers.

Mughniya, M. J. (2000). Fiqh of Imam Ja'far al-Sadiq. Dar al-Ta'aruf.

Najafi Jawahiri, S. M. H. (1983). Jawahir al-Kalam. Dar Ihya al-Turath al-Arabi.

Ragheb Esfahani, A. a. Q. H. i. M. (2007). Mufradat Alfaz al-Quran. Dar al-Ma’rifah.

Sadr, M. B. (1983). Islam Leads Life. World Conference of Friday and Congregational Imams.

Tabarsi, F. i. H. (1988). Majma' al-Bayan fi Tafsir al-Quran. Dar al-Ma'rifah.

Tabatabai, S. M. H. (1996). Al-Mizan fi Tafsir al-Quran. Islamic Publications Office of the Society of Seminary Teachers.

Tusi, M. i. H. (1980). Al-Nihaya fi Mujarrad al-Fiqh wal-Fatawa. Dar al-Kitab al-Arabi.

Tusi, M. i. H. (1993). Al-Amali. Dar al-Thaqafa.

دانلودها

چاپ شده

2025-05-18

شماره

نوع مقاله

مقالات

نحوه استناد به مقاله

حسینی س. م.، کاویانی فرد ح.، و شفیعی دارابی س. م. . (1404). حصر زکات به عناوین تسعه از دیدگاه ائمه معصومین (علیهم‌السلام) با تکیه بر اقوال فقهای امامیه. معرفت و بصیرت اسلامی، 3(1)، 274-285. https://doi.org/10.61838/iki.165

مقالات بیشتر خوانده شده از همین نویسنده

مقالات مشابه

##common.pagination##

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.