راهکارهای قرآنی برای بقای زوجیت و کاستن از آسیب‌ها

فاطمه  امین الدوله; مریم حاجی عبدالباقی; عزت السادات  میرخانی; محمدرضا  متینی صدر

doi:10.61838/iki.122

نویسندگان

فاطمه امین الدوله دانشجوی دکتری، گروه علوم قرآن و حدیث ، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0003-0961-7667
مریم حاجی عبدالباقی استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث ، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران. https://orcid.org/0009-0002-4235-2007
عزت السادات میرخانی استادیار، گروه مطالعات زنان، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0002-5520-7995
محمدرضا متینی صدر استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه امام حسین(ع)، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0009-0009-3164-2384

DOI::

https://doi.org/10.61838/iki.122

کلمات کلیدی:

خانواده, راهکارهای قرآنی, قرآن, آسیب شناسی ازدواج, زوجیت

چکیده

خانواده به‌عنوان کوچک‌ترین واحد اجتماعی، زیربنای رشد و تعالی هر جامعه است و در متون دینی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است که در گذر زمان و مواجهه با تحولات عصر حاضر، با چالش‌های متعددی روبرو شده است که بایستی با رویکردهای مختلف مورد حمایت قرارگیرد. از اینرو این پژوهش، با رویکردی درون‌دینی و تحلیلی-توصیفی، به بررسی آسیب‌های خانواده از منظر قرآن کریم می‌پردازد که با تمرکز بر آیات "إِنْ خِفْتُمْ" و آیات مرتبط با ریشه "خوف"، به استخراج و تحلیل آیات پرداخته و با بهره‌گیری از منابع تفسیری و روایی، آسیب‌های خانوادگی در سه بعد شناختی، رفتاری و عاطفی شناسایی می‌گردد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که قرآن کریم ضمن اشاره به سه دسته از آسیب‌های مشترک، نظیر: عدم صداقت، فحاشی، تخریب حیثیت و سوءرفتار مردان، نظیر همسرآزاری جسمی، روانی و حقوقی و نهایتا سوءرفتار زنان، نظیر خودآرایی نامناسب، و نقض تعهد زناشویی،برای مقابله با این آسیب‌ها، اصول اخلاقی و احکام فقهی متنوعی را ارائه نموده است. اصولی همچون: شناساندن حقوق و تکالیف زوجین، ترویج اخلاق‌مداری، معنویت‌گرایی، معاشرت به معروف، حفظ حرمت‌ها و رفق و مدارا، امانتداری و حفظ اسرار همسر، وفاداری و پایبندی به تعهدات زناشویی، معنویت‌گرایی، معاشرت به معروف، حفظ حرمت‌ها، رفق و مدارا و نهایتا و اتخاذ رویکردی همراه با صمیمیت و دوستی که با فطرت انسانی و حکمت الهی همخوانی دارند، می‌توان بنیان‌های اخلاقی خانواده را تقویت نموده و راهکار مناسبی برای تداوم زوجیت باشند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Abdkhodai, M. H. (2016). Family management. Moshkoteh Quarterly, 131, 12-32.

Abul-Futuh Razi, H. B. A., Nasih, M. M., & Yahaghi, M. J. (1989). Rawdat al-Janan wa Ruh al-Janan fi Tafsir al-Quran (Vol. 20 Vols.). Mashhad, Iran: Astan Quds Razavi, Islamic Research Foundation.

Al-Jowhari, A. N. (1989). Al-Sihah Taj al-Lugha wa Sihah al-Arabiyya (Vol. 4). Tehran: Amiriyah Publishing.

Azhdari, F. (2023). Facilitation and mediation in marriage from the perspective of the Quran and the Imams. Journal of Legal Studies, 10(50), 1-11.

Barqi, A. B. M. K. (1992). Al-Mahasin (Vol. 2 Vols.). Qom, Iran: Dar al-Kutub al-Islamiyyah.

Beheshti, A. (1982). Family in the Quran. (No publisher).

Dehkhoda, A. A. (1998). Dehkhoda Dictionary. Tehran University Press.

Fakheri, A., & Montazeri, M. H. (1999). Family ethics (Vol. 2 Vols.). Tehran, Iran: Islamic Revolutionary Guard Corps, Representative of the Supreme Leader, Political Ideological Training Department.

Javid, M. J., & Mohajeri, M. (2018). The foundations of state intervention in the family institution in Iran's legal system. Strategic Women Studies, 8.

Jawadi Amoli, A. (2006). Rights and duties in Islam. Qom, Iran: Isra.

Jawadi Amoli, A. (2018). Tafsir Tasnim (Vol. Vols. 11, 17, 18, 59). Qom, Iran: Isra Publishing.

Kulayni, M. B. Y. (2003). Al-Rawdah min al-Kafi ya Golestan al-Al Muhammad. Tehran: 1st ed.

Makarem Shirazi, N. (1992). Tafsir Namunah (Vol. 28 Vols.). Tehran, Iran: Dar al-Kutub al-Islamiyyah.

Mo'in al-Islam, M., & Tayyebi, N. (2007). Psychology of women in Nahj al-Balagha. Qom, Iran: Behesht-e Binish.

Mostafavi, J. (1981). Research on the words of the Holy Quran (Vol. Vol. 12). Tehran: Book Translation and Publishing Company.

Motahhari, M. (2018). The legal system of women in Islam. Tehran, Iran: Sadra.

Qasemi Roshan, I. (2003). Spousal abuse: A behavioral study of husband abuse. Journal of Strategic Women Studies, 20, 43-68.

Qumi, A. B. I. (1984). Tafsir al-Qumi. Qom, Iran: Dar al-Kitab.

Ragheb Isfahani, H. B. M., & Dawoodi, S. A. (1992). Mufradat Alfaz al-Quran. Beirut-Damascus: Dar al-Qalam - Dar al-Shamiyyah.

Rahbar, S. (2012). The family model in the Quran Faculty of Hadith Sciences].

Sarukhani, B. (1991). An Introduction to the Encyclopedia of Social Sciences. Tehran, Iran: Kayhan.

Shah Abdolazimi, H. (1984). Tafsir Ithna Ashari (Vol. 14 Vols.). Tehran, Iran: Miqat.

Tabari, M. B. J. (1992). Jami al-Bayan fi Tafsir al-Quran (Tafsir al-Tabari) (Vol. 30 Vols.). Beirut, Lebanon: Dar al-Ma'rifah.

Tabatabai, M. H. (1973). Al-Mizan fi Tafsir al-Quran. Beirut, Lebanon: Al-Alami Publishing.

Taheri, H. B. (2013). A journey through family issues. Islamic Propagation Organization, International Printing and Publishing Company, Tehran.

Tayyib, A. H. (1990). Atayyib al-Bayan fi Tafsir al-Quran (Vol. 14 Vols.). Tehran, Iran: Islam.

Vaisi, G. R. (2017). Family pathology and prevention methods. (No date) Tehran, Iran: Islamic Revolutionary Guard Corps, Representative of the Supreme Leader, Islamic Research Center.